Project 10 jaar later

 

Tien jaar later

En? Goed terechtgekomen?
Kinderen uit de jeugdzorg tien jaar later

Het aantal kinderen dat wordt aangemeld bij Bureau Jeugdzorg is de laatste jaren fors gestegen, evenals het aantal kinderen dat uit huis wordt geplaatst en dat een beroep doet op psychiatrische zorg. De kinderen in de jeugdzorg en het functioneren van de 
van de (jeugd)zorginstellingen zijn een voortdurende bron van ongerustheid in de samenleving. Niet alleen bij politici en bestuurders, ook vanuit de Nationale Ombudsman en jeugdrechtadvocaten worden de zorgen over de kinderen en jeugdzorg geuit. 
Wat komt er van deze probleemjongeren terecht? Vinden ze uiteindelijk hun weg in de samenleving? Groeien ze op tot nieuwe probleemouders? En wat is de rol van de jeugdzorg daarbij? In het boek En? Goed terechtgekomen? (werktitel) worden vijftien jongeren uit de jeugdzorg gevolgd in hun groei naar volwassenheid.

Voorgeschiedenis
In 1998 schreef Szabinka Dudevszky het boek Close-up met verhalen van jongeren die niet bij hun eigen ouders konden opgroeien. In vijftien portretten met foto's vertellen de jongeren op authentieke wijze over zichzelf, hun leven en de zorg die ze ontvangen. Ieder had een eigen verhaal over tegenslag, pijn, verzet en verlangen.
De jongeren woonden in pleeggezinnen, internaten of op zichzelf. 
Close-up is uitgegeven in 1998 door Lemniscaat Rotterdam en in 1999 vertaald en uitgegeven door Sauerlander Verlag (Frankfurt) en Front Street Publishers (North Carolina, VS). Het boek is in het kader van de Landelijke Campagne Pleegzorg gepresenteerd en heeft zo in samenwerking met de boekhandel een breed (internationaal) publiek bereikt van jongeren, ouders, professionals en anderen met belangstelling voor de jeugd(zorg).

En? Goed terechtgekomen?
In het boek 'En? Goed terechtgekomen?' worden dezelfde jongeren geportretteerd als in Close-up tien jaar later. In 1998 waren zij tussen de veertien en twintig jaar oud en zaten nog midden in de zorg.  Nu zijn ze jong volwassen, dat betekent een hele nieuwe levensfase waarin ze keuzen maken op het gebied van werk, wonen, relaties, gezinsvorming. De seksuele, culturele en maatschappelijke identiteit van de jongeren krijgt steeds meer kleur en contour.
En? Goed terechtgekomen? laat in indringende portretten en foto's zien hoe de jongeren zijn terecht gekomen, hoe ze nu leven, wie ze zijn geworden. Sommige jongeren hadden afstand genomen van hun ouders, anderen waren juist naar hen op zoek. Er zijn ouders overleden, verdwenen, hervonden wellicht. Een aantal jongeren heeft zelf kinderen gekregen of wil bewust geen kinderen.
De verhalen brengen ook de ontwikkeling van de identiteit en het gevoelsleven in beeld. Manuela, het meisje van de cover is maatschappelijk geslaagd met een eigen restaurant en volgeboekte agenda als dj. Maar dat zegt nog weinig over haar innerlijke ontwikkeling. Hoe zien de jong volwassenen zichzelf toen en nu? Zijn ze veranderd? Harder geworden of juist zachter? Hoe staan ze in het leven?

Met een nieuwe blik kijken de jongeren ook terug naar de (jeugd)zorg die ze hebben ontvangen van hulpverleners, pleegouders, eigen netwerk. Welke hulp heeft geholpen en welke niet? Wie heeft werkelijk wat voor hen betekend? Wat hebben ze gemist?
De jongeren zijn ouder geworden en niet langer afhankelijk van de beslissingen van de zorgverleners. Dit maakt hun blik vrijer en scherper.

De beroemde documentaire Up Series van Michael Apted volgt een aantal kinderen vanaf hun zevende jaar. Het uitgangspunt van de filmserie was om te onderzoeken hoe de sociaal-economische klasse van de kinderen hun leven zou bepalen. Gaandeweg de serie, -in de laatste aflevering waren de actoren 49 jaar-, is de focus verschoven naar hun persoonlijke ontwikkeling. Het gemeenschappelijke vertrekpunt van de groep jongeren die Dudevszky volgt is dat zij niet bij hun eigen ouders konden opgroeien. De meesten van hen komen uit een moeilijke thuissituatie, met problematische ouders.  Niet zelden hebben de ouders op hun beurt een ook moeilijke jeugd gehad.  Kunnen deze jongeren de cirkel van intergenerationele overdracht doorbreken? En wat is de rol van (jeugd) zorg daarin?

Het boek ‘En? Goed terechtgekomen?' stelt de volgende vragen:

Het boek ‘En? Goed terechtgekomen?' vertelt niet alleen het persoonlijke verhaal van vijftien jongeren maar geeft ook een schets van een moderne hulpverleningsgeschiedenis. Maar liefst een op de twintig kinderen in Nederland krijgt te maken met jeugdzorg. Het is dus niet verwonderlijk dat de discussie over de zorg voor deze kinderen de samenleving in het hart raakt. Daarbij wordt er veel óver de jeugd gesproken maar veel minder mét. In het boek En? Goed terechtgekomen? beschrijft Szabinka Dudevszky de ervaring en beleving van de jongeren zélf op fenomenologische wijze. Ze portretteert de jongeren zonder oordeel, label of diagnose. De duiding vindt plaats in de samenstelling van het verhaal. Net als in een filmmontage ligt in elke scène het verhaal besloten. Het boek besluit met een hoofdstuk waarin een gezamenlijke kern wordt onderzocht. En? Goed terechtgekomen? wil een stem en gezicht geven aan deze jongeren en met hun ontroerende levensverhalen laten zien welke hulp, zorg, liefde er echt toe doet.

De jongeren
In het boek Close-up van 1998 worden achttien jongeren geportretteerd, meisjes en jongens met diverse culturele achtergronden.  In 1998 waren zij tussen de veertien en twintig jaar oud. Het zoekproces is al gestart, met goede resultaten. Meer dan de helft van de jongeren is al getraceerd. Naar verwachting zullen uiteindelijk twaalf tot vijftien jongeren willen meewerken aan het vervolg. Enkele interviews hebben ten behoeve van de research al plaatsgevonden.

Uitgave
Het boek 'En? Goed terechtgekomen?' zal worden uitgegeven door Lemniscaat, Rotterdam in een geïllustreerde editie met veel ruimte voor prachtige foto's.  De nieuwe verhalen worden geplaatst naast de integrale portretten en foto's uit 1998. Nieuwe foto's worden gemaakt door fotograaf Arie Kievit, documentair fotojournalist.
Pieter Kers, verantwoordelijk voor de foto's uit 1998, zal de vormgeving van het boek verzorgen. Eindredacteur is Tijn Boon.
Het boek zal een omvang kennen van ca. 300 pagina's. De prijs is nog niet vastgesteld maar zal tussen de € 20 - €30 euro liggen. Bij deze aanvraag is de publicatie In soutane op de motor van Lemniscaat meegestuurd. Het formaat en de vormgeving van 'En? Goed terechtgekomen?' zal enigszins vergelijkbaar zijn. 
De uitgave staat gepland voor 2012. Uitgever en auteur zoeken, net als in 1998, voor de presentatie aansluiting bij een evenement waarbij jeugdzorg en jongeren uit de jeugdzorg in de belangstelling staan, om een maximaal publiek te bereiken. Mogelijk kan er een voorpublicatie in een dagblad komen. Naar verwachting zijn een aantal van de jongeren uit het boek bereid om mee te werken aan presentaties voor pers en publiek.

CV auteur en fotograaf
Szabinka Dudevszky (1964) is opgeleid in de Wijsgerige en Historische pedagogiek aan de Universiteit Utrecht. Onder Ton Beekman en Bas Levering is ze geschoold om te kijken en schrijven vanuit de fenomenologie. Naast Close-up (1998) publiceerde zij het boek De Smaak van Rotterdam (Lemniscaat, 2001). Vanaf 1998 tot 2006 schreef ze als freelancerjournalist voor het vakblad 0|25 artikels over zwerfjongeren, opgroeien in armoede, televisie kijken, natuurbeleving, integratie, jeugdbeleid en jeugdzorg. In 2005-2006 werkte ze mee aan de portrettenserie De jeugd zelf.
Sinds 1994 werkt Dudevszky als researcher, scenarioschrijver en producent vanuit haar eigen bedrijf Z films Rotterdam. Z films Rotterdam is een onafhankelijke producent van voorlichtingsfilms en documentaires met grote affiniteit in de (jeugd)zorg. In 2007 maakte Z films een tweedelige televisiedocumentaire over kinderen in Gesloten jeugdzorg (NCRV Dokument 2007) met een boekje met discussiemateriaal voor gebruik in het beroepsonderwijs. Eerdere producties betreffen oa. een human interest story over jongeren en zelfbeschadiging, een film over de dilemma's in de jeugdzorg, een film over jonge Nederlands-Marokkaanse delinquenten en hun moeders.  Op dit moment werkt Z films aan een serie over voortijdig schoolverlaten in het MBO onderwijs en een televisiedocumentaire over de psychiatrische crisisinterventieafdeling in de Bijlmergevangenis. Sinds 2006 is Szabinka Dudevszky betrokken als freelance docent bij de Hogeschool Rotterdam, Kenniskring Opgroeien in de Stad/Urban Education. Zie de site www.zfilms.nl

Arie Kievit (1965) is documentair fotojournalist. Arie Kievit fotografeert voor de Volkskrant, Algemeen Dagblad en Hollandse Hoogte. In 2007 en 2008 heeft hij de eerste prijs gewonnen in de categorie dagelijks nieuws van de Zilveren Camera. In 2001 maakte hij samen met Szabinka Dudevszky het boek De Smaak van Rotterdam (Lemniscaat, 2001) waarin Rotterdam wordt bekeken door de ogen van haar inwoners. Andere boekuitgaven betreffen een portrettenboek van de 77-jarige zwerfster Tante Mien en het boek Van miljonair tot krantenjongen van Sander de Kramer. Op dit moment werkt Kievit aan een portretserie van een jong meisje dat zichzelf verwondt voor Volkskrant Magazine. Zie ook www.ariekievit.com